Τα "φιλαράκια"

Αν αναρωτιέστε πόσες λέξεις έχουμε για να περιγράψουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά, δεν έχετε παρά να σκεφτείτε εκείνους που πρόδωσαν τη φιλία και την καλή σας πίστη. Τότε θα διαπιστώσετε πως το λεξιλόγιό σας είναι πολύ πιο πλούσιο απ' όσο νομίζατε.

Είναι γνωστό ότι, πολύ συχνά, οι άνθρωποι τείνουν να παραγνωρίζονται χωρίς να γνωρίζουν και, κυρίως, χωρίς να επιθυμούν να γνωρίσουν πραγματικά ο ένας τον άλλον. Γνωρίζω πραγματικά έναν άνθρωπο σημαίνει σέβομαι τα όριά του και την ελευθερία του να έχει τη δική του άποψη, χωρίς να του κάνω μούτρα, να τον εκφοβίζω ή να τον τιμωρώ με τη σιωπή μου, όπως κάναμε μικροί στο σχολείο, τότε που λέγαμε "κόψε", όταν τσακωνόμασταν με τους συντρόφους των παιδικών μας παιχνιδιών. Χωρίς φωνή, χωρίς σεβασμό, χωρίς διάλογο, εισβάλλει στις ανθρώπινες σχέσεις το θράσος, η κακεντρέχεια, ο ανταγωνισμός και τα άρρωστα παιχνίδια κυριαρχίας και υποταγής. Ο καθένας μένει μόνος με τον πολύτιμο εαυτό του και τραβάει το σκοινί προς τη δική του πλευρά, ελπίζοντας σε μια νίκη κατά κράτος που θα του επιτρέψει να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος, πατώντας επί πτωμάτων. Είναι εκείνη η αρχετυπική συμπεριφορά που συμβολίζεται από το πανάρχαιο παιχνίδι της διελκυστίνδας, μια αναμέτρηση ισχύος που επιδιώκει να κάμψει τις αντιστάσεις του αντιπάλου μέχρι τελικής πτώσεως.

Έτσι, λοιπόν, στους κακεντρεχείς που κουτσομπολεύουν πίσω από την πλάτη μου, μιζεριάζουν και γκρινάζουν ότι δεν κατάφεραν να γίνουν "φιλαράκια" μου θέλω να πω ότι δεν παίζω παιχνίδια κυριαρχίας και υποταγής. Ο κύκλος των φίλων και των κοινωνικών μου σχέσεων έχει αυστηρό έλεγχο εισόδου, είναι πολύ στενός και δεν χωράει μικρόνοες και κρυψίνοες ανθρώπους που θέλουν να μου πατήσουν το σβέρκο, να μ' έχουν από κοντά για να με χειραγωγούν όποτε τους γουστάρει και να αποσπούν από μένα "χατιράκια", εκμεταλλευόμενοι την καλοσύνη μου. Για την ακρίβεια, αδυνατώ να κάνω "φίλους" μου όσους παίρνουν κάτι από μένα και, αντί να πουν "ευχαριστώ", ζητάνε άλλα δέκα, όσους δεν έχουν τη νοημοσύνη να αντιληφθούν πότε δέχονται μια καλοσύνη και όσους δεν έχουν την κοινωνική αγωγή να αναγνωρίσουν την καλοσύνη και να την ανταποδώσουν. Αλήθεια, εσείς πώς ανταποδίδετε τις καλοσύνες που λαμβάνετε?

Με άλλα λόγια, απεχθάνομαι τους μικρόψυχους, τους αχάριστους, τους άπληστους, τους ιδιοτελείς, τους υστερόβουλους, τους συμφεροντολόγους, τους αμοραλιστές, τους δηθενιστές, τους επιδειξιομανείς, τους αγενείς, τους θρασείς, τους ψεύτες, τους μουλωχτούς, τους ζηλόφθονους, τους μνησίκακους, τους αλαζόνες, τους αδαείς "ξερόλες" και όλους εκείνους που προσπαθούν να μου επιβάλουν τη δική τους βούληση με το "έτσι θέλω". Εσείς, θα θέλατε να έχετε τέτοιους "φίλους";

Τέλος, απεχθάνομαι όλους εκείνους που κρίνουν τους άλλους με αποκλειστικό γνώμονα το χρήμα, εκείνους που παίρνουν μόνοι τους θάρρητα που δεν τους έδωσε κανείς, εκίνους τους "χωριάτες" της λαϊκής παροιμίας που θέλουν ν' ανέβουν στο κρεβάτι μου πριν καλά καλά προλάβουμε να ανταλλάξουμε μια καλημέρα, εκείνους που δεν έχουν όρια και παραβιάζουν τα όρια των άλλων, εκείνους που προσπαθούν να επιβάλουν τη σιωπή και το ψέμα στη θέση της αλήθειας και της δικαιοσύνης, εκείνους που αναγορεύουν τις αδυναμίες τους σε δήθεν καταπιεσμένα "δικαιώματα", εκείνους που νομίζουν ότι είναι το κέντρο του κόσμου, εκείνους που θέλουν να τραβούν συνεχώς την προσοχή των άλλων, εκείνους τους ανώριμους ενήλικες που μένουν για πάντα παιδιά και πιστεύουν ότι οι άλλοι έχουν την "υποχρέωση" να ασχολούνται συνέχεια μαζί τους σαν να είναι η μαμά τους και ο μπαμπάς τους, εκείνους που φορτώνουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους και εκείνους που επιδιώκουν να ζουν σαν παράσιτα επωφελούμενοι από τη σκληρή δουλειά των άλλων. Εσείς, τι κάνετε όταν συναντάτε στη ζωή σας τέτοιους βουλιμικούς ανθρώπους; Κατεβάζετε το κεφάλι και τους ανέχεστε από υπερβολική "καλοσύνη" ή αντιστέκεστε με όλες σας τις δυνάμεις;

Στην προχωρημένη ηλικία που βρίσκομαι, έχω κερδίσει επάξια τόσο το δικαίωμα της επιλογής των φίλων μου όσο και την ανεξαρτησία μου από τη συμβατική κοινωνική υποχρέωση να προβάλλω μια δημόσια εικόνα διαφορετική από αυτό που πραγματικά είμαι, να είμαι αρεστή σε όλους και να κάνω τα πάντα για να είναι ευχαριστημένοι όλοι οι άλλοι γύρω μου εκτός από μένα. Δεν με ενδιαφέρουν οι "καλές" σχέσεις συμφέροντος με όλους, αλλά μόνον οι υγιείς, βαθιές και ουσιαστικές σχέσεις που βασίζονται στην ειλικρίνεια, την εμπιστοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Όσοι δεν είναι σε θέση να αποδεχτούν ότι υπάρχουν και άλλοι ή ίσως και καλύτεροι τρόποι ζωής, σκέψης, δράσης, συμπεριφοράς, σχετισμού και συνύπαρξης εκτός από τον δικό τους, κάνουν πολύ καλά που μένουν μακριά μου. Αυτό θέλω κι εγώ.

Στο μυαλό μου έρχονται σκόρπιοι κάποιοι στίχοι από το "Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα" των Χάρη και Πάνου Κατσιμίχα (1986). Ο αποσυμβολισμός όλος δικός σας.

Ο λόγος δεν έχει λόγο να λέγεται

το λόγο αυτό εγώ τον σεβάστηκα ...

Ο λόγος δεν έχει λόγο να υψώνεται

ο λόγος ωμή τροφή για τους κόρακες...

Ο λόγος σαπίζει καταναλώνεται

στο λόγο αυτό κουβέντα δε γίνεται...

Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα

κι εγώ δεν έχω για νοίκι

φορούσε μαύρο νυφικό η περσινή μας η κοπέλα

κι ο λόγος αυτός τής ανήκει.