ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΙΙ - ΝΕΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

  Ως είδος σε εξέλιξη, οι μικρές αφηγήσεις βρίσκονται σε συνεχή διάλογο με μια ποικιλία κειμενικών ειδών, αφηγηματικών τεχνικών και εκφραστικών μέσων. Από ιστορική άποψη, οι μικρές αφηγήσεις ανέκαθεν περιλάμβαναν τους μύθους, τα ηθικά παραγγέλματα, τους φιλοσοφικούς αφορισμούς, τις παραβολές, τα παραμύθια και, γενικότερα, τα μικρής έκτασης αφηγήματα της λαϊκής προφορικής παράδοσης. Ωστόσο, πολλοί μελετητές συνδέουν τις σύγχρονες μικρές αφηγήσεις με την ανάπτυξη του διηγήματος (short story) στα μέσα του 19ου αιώνα και τη συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα θεωρητική συζήτηση σχετικά με τον ακριβή ειδολογικό του χαρακτήρα. Πρωτοπόροι του είδους θεωρούνται οι Νοτιοαμερικανοί συγγραφείς (Jorge Luis Borges, Julio Cortázar, Augusto Monterroso, Juan José Arreola κ.ά.), οι οποίοι αναγνωρίζονται διεθνώς ως πρόδρομοι της μικρής φόρμας και εκείνοι που επηρέασαν πιο αποφασιστικά τους νεώτερους συγγραφείς. Στην Ελλάδα, ιδιαίτερα δημοφιλή είναι τα τρίστιχα ιαπωνικά ποιήματα χαϊκού , τα οποία διαδόθηκαν στ...

  Μιχαήλ Μπαχτίν: «Όταν τελειώνει ο διάλογος, τελειώνουν όλα.» Ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές του εικοστού αιώνα, ο Ρώσος φιλόσοφος και θεωρητικός της λογοτεχνίας Μιχαήλ Μπαχτίν γεννήθηκε το 1895 στη ρωσική πόλη Οριόλ από μια οικογένεια που εκτιμούσε ιδιαίτερα την εκπαίδευση και τον πολιτισμό και του έδωσε τα πρώτα πνευματικά ερεθίσματα. Σπούδασε φιλοσοφία και κλασική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, όπου συνάντησε τον Νικολάι Μπερντιάεφ και τον Πάβελ Φλορένσκι , οι οποίοι έστρεψαν το ενδιαφέρον του στη φιλοσοφία της γλώσσας. Μετά την αποφοίτησή του, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως δάσκαλος και ερευνητής, ενώ τη δεκαετία του 1920 δραστηριοποιήθηκε έντονα σε μια ομάδα διανοουμένων, η οποία περιλάμβανε εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο γλωσσολόγος Βαλεντίν Βολόσινοφ . Γνωστή ως «Ο κύκλος του Μπαχτίν», η ομάδα διακρίθηκε ιδιαίτερα για το συνεργατικό της πνεύμα, τον διαλογικό της χαρακτήρα και τις δημοσιεύσεις κοινωνιολογικών και γλωσσολογικών μελετών. Το 192...

  Η έκρηξη της πολλαπλότητας Το πρωτοποριακό έργο του Ρώσου θεωρητικού της λογοτεχνίας Mikhail Bakhtin (1895-1975) έχει αφήσει βαθιά τα ίχνη του στη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, την ψυχολογία και τις κοινωνικές επιστήμες. Οι θεωρίες του για την πολυφωνία και τη διαλογικότητα αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τις μεταγενέστερες διαλογικές και αφηγηματικές προσεγγίσεις της μετανεωτερικότητας, αν και έχουν διατυπωθεί πολλές επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον ο ίδιος ο Μπαχτίν θα μπορούσε να θεωρηθεί εκπρόσωπος του μεταμοντερνισμού. Σε γενικές γραμμές, οι έννοιες της πολυφωνίας και της διαλογικότητας αναφέρονται στην πληθώρα των φωνών που εσωτερικεύει το άτομο από το εξωτερικό του περιβάλλον και στο νόημα που μπορεί να αντλήσει από τον εσωτερικό του διάλογο με αυτές τις φωνές, οι οποίες μπορεί να ανήκουν σε άλλα άτομα, κοινωνικές ομάδες, αντικείμενα (π.χ. έργα τέχνης και όχι μόνο) ή ακόμα και σώματα ιδεών και απόψεων για τον κόσμο. Από μια διαφορετική οπτική γωνία, οι έννοιες της πολυφωνί...