ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΙΙ - ΝΕΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

  Το βιβλίο είναι μια θάλασσα Στο έργο του Με ανοιχτό βιβλίο , ο διάσημος Ιταλός ψυχαναλυτής διερευνά το «μυστήριο» του βιβλίου, αναζητώντας τις πηγές της δύναμης που ασκεί στους αναγνώστες του. Το πάθος του Ρεκαλκάτι για τα βιβλία δεν είναι ούτε η ρηχή, περιστασιακή αγάπη ενός συνηθισμένου βιβλιόφιλου, ούτε η εμμονική προσκόλληση ενός μανιώδους συλλέκτη. Δεν ενδιαφέρεται για όλα τα βιβλία του κόσμου αλλά μόνο για εκείνα των οποίων η ανάγνωση, σε διάφορα στάδια της ξεχωριστής ζωής του καθενός και της καθεμίας, αποτέλεσε μια υπαρξιακή εμπειρία που ανασυνέθεσε την ταυτότητά μας και μας μεταμόρφωσε. Οι παρομοιώσεις και οι μεταφορές που χρησιμοποιεί για να διαχωρίσει τα «πραγματικά» βιβλία από εκείνα που περνούν και φεύγουν, χωρίς να μας έχουν αγγίξει, είναι σχεδόν ποιητικές, παρμένες από τα δικά του αναγνώσματα (Όμηρος, Άγιος Αυγουστίνος, Φρόυντ, Μπαρτ, Σαρτρ, Λακάν κ.ά.) Το βιβλίο είναι μαχαίρι Η παρομοίωση του βιβλίου με μαχαίρι δεν είναι πρωτότυπη. Μας θυμίζει τον Κάφκα, ο οποίος έ...

  Στις προσεγγίσεις της βιβλιοφιλίας εύκολα διαπιστώνει κάποιος την κυριαρχία της αντίληψης ότι τα βιβλία σώζουν. Ωστόσο, στο περιθώριο αυτής της κυριαρχίας, μια λιγότερο θορυβώδης και περισσότερο στοχαστική προσέγγιση εμφανίζεται σαν προειδοποίηση ότι όλα τα ωραία πράγματα έχουν πάντα και μια σκοτεινή πλευρά: ναι, τα βιβλία μπορούν να μας σώσουν, αλλά έχουν και τη δύναμη να μας καταστρέψουν. Το μυθιστόρημα του Κάρλος Μαρία Ντομίνγκες, Το χάρτινο σπίτι , μας προειδοποιεί για αυτή τη σκοτεινή πλευρά της βιβλιοφιλίας. Η Μπλούμα Λέννον, καθηγήτρια λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, χτυπήθηκε από ένα αυτοκίνητο καθώς περνούσε μια διασταύρωση διαβάζοντας ένα σονέτο της Έμιλυ Ντίκινσον. Οι συζητήσεις για το αν τη σκότωσε το αυτοκίνητο ή το ποίημα έδιναν κι έπαιρναν στους πανεπιστημιακούς κύκλους, αφήνοντας τον Αργεντινό συνάδελφό της, εραστή της και αφηγητή της ιστορίας μάλλον αδιάφορο. Όταν όμως έφτασε στα χέρια του από την Ουρουγουάη ένα παλιό αντίτυπο του Τζόζεφ Κόνραντ, Η γρα...

  Ο Γκάι Μόνταγκ ήταν πυρονόμος εντεταλμένος από μια ειδική υπηρεσία να καίει βιβλία και σπίτια που έκρυβαν βιβλιοθήκες. Το σύστημα ήταν πολύ απλό και το γνώριζαν όλοι: μια καταγγελία από τους γείτονες ήταν αρκετή για να αναλάβει δράση η υπηρεσία και να εξαλείψει κάθε ίχνος από ιδέες που μπορούσαν να διαταράξουν την πνευματική ηρεμία των πολιτών και να προκαλέσουν κοινωνικές ταραχές. Ο Μόνταγκ ήταν ευχαριστημένος από την εργασία του και απολάμβανε να βλέπει τις σελίδες των βιβλίων να αναφλέγονται, όταν η θερμοκρασία της φωτιάς που έβαζε με το φλογοβόλο του έφτανε στους 451 βαθμούς της κλίμακας Φαρενάιτ. Έκανε αυτή τη δουλειά δέκα χρόνια, όταν μια μέρα συνάντησε ένα δεκαεπτάχρονο κορίτσι που του μίλησε για μια εποχή του παρελθόντος στην οποία οι άνθρωποι δεν φοβόντουσαν να γράφουν, να διαβάζουν και να συζητούν. Λίγο αργότερα, συνάντησε κι έναν ηλικιωμένο καθηγητή που του μίλησε για ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα μπορέσουν να ανακτήσουν την ικανότητα σκέψης που είχαν χάσει μετ...

    Ισπανία 2006: Ο Πολ Όστερ ποζάρει στο έργο του Ισπανού γλύπτη και ζωγράφου της pop art , Eduardo Ú rculo , το οποίο βρίσκεται στην Πανεπιστημιούπολη των Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Οβιέδο (Αυτόνομο Πριγκιπάτο των Αστουριών).   Την Τρίτη, 30 Απριλίου 2024, έφυγε από τη ζωή ο Πολ Όστερ. Το συγγραφικό του έργο δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και θεωρείται πολυδιαβασμένος συγγραφέας, αν και περισσότερο γνωστός στην Ευρώπη παρά στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου γεννήθηκε και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Μεταμοντέρνος και αυτοαναφορικός, ο Πολ Όστερ υπήρξε ακούραστος ερευνητής του συμπτωματικού, του τυχαίου και του μοιραίου, πλάθοντας χαρακτήρες που είναι και οι ίδιοι συγγραφείς. Οι αντιλήψεις του για τη γραφή αποκαλύπτουν την εσωτερική θύελλα που βιώνει ένας, μία συγγραφέας όταν γράφει και προτείνουν τρόπους για τη διαχείριση της συγγραφικής αποτυχίας. Γεννημένος το 1947 στο Νιούαρκ του Νιου...

   Ο  περίπλους της γης με τ ο πλοίο "Βικτώρια" του Μαγγελάνου.  Λεπτομέρεια από χάρτη του Ολλανδού γεωγράφου  Abraham Ortelius (1527-1598)  Τι είναι η αφήγηση και πώς λειτουργεί; Ανασκαλεύοντας αθέατες όψεις της αφήγησης, ο γνωσιακός ψυχολόγος Jerome Bruner (1915-2016) μας καλεί να πάμε πέρα από την πληροφορία, να στοχαστούμε το νόημα των ιστοριών που λέμε για την καθημερινή μας πραγματικότητα και να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας με έναν τρόπο διαφορετικό, λιγότερο κυνικό και περισσότερο ανθρώπινο. Ως γνήσιος αριστοτελικός, ο Μπρούνερ μας θυμίζει την ξεχασμένη θέση του Αριστοτέλη για την «περιπέτεια»: ένα ανθρώπινο σφάλμα προκαλεί μια αιφνίδια μεταβολή των καταστάσεων με τις συνέπειες που είναι αναμενόμενο και λογικά πιθανό να επισυμβούν στον κόσμο των ανθρώπων. Για τον ίδιο τον Αριστοτέλη, η περιπέτεια γίνεται καλύτερη, όταν οδηγεί στην «αναγνώριση», δηλαδή στη μετάβαση από την άγνοια στην επίγνωση, αφού τα ανθρώπινα ...

  Τι είναι το νουάρ; Το μυαλό μας τρέχει σχεδόν αυτόματα στα χολιγουντιανά εγκληματικά δράματα και ψυχολογικά θρίλερ με τις έκκεντρες κινηματογραφικές λήψεις και τις έντονες φωτοσκιάσεις. Ωστόσο, η νουάρ σεναριογραφία έχει τις ρίζες της στην αφετηρία της αστυνομικής λογοτεχνίας κατά τον δέκατο ένατο αιώνα, όταν η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία θεσμοθέτησαν τον ρόλο της αστυνομίας στην εξιχνίαση εγκλημάτων, με την κάθε χώρα να αποδίδει τα δικά της «εθνικά» χαρακτηριστικά στους αστυνομικούς, τους ιδιωτικούς ντετέκτιβ, τους εγκληματίες και τις μεταξύ τους σχέσεις. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το νουάρ ξεκίνησε με τον Έντγκαρ Άλαν Πόε και άρχισε να διαδίδεται από τη δεκαετία του 1920 ταυτόχρονα με τη γέννηση του οργανωμένου εγκλήματος και των γκανγκστερικών συμμοριών που προωθούσαν την πορνεία και τον τζόγο σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης, οι οποίες επιτάθηκαν δραματικά μετά το μεγάλο κραχ του 1929. Ωστόσο, αναπτύχθηκε κυρίως κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, όταν η κυριαρχία της αντικομ...